encyklopedia kuchni

Ach te słodycze

Tagi: potrawy, słodycze

Wielu z nas nie potrafi oprzeć się łakociom w postaci ciast, ciasteczek lub innych słodkich deserów. Jednak bez takich historycznych odkryć jak miód czy cukier nie poznalibyśmy smaku tych słodkich rarytasów. Dawniej słodyczami rozkoszować się mogli jedynie bogacze i możnowładcy. W miarę upływu czasu oraz rozwoju technologii w przemyśle cukierniczym słodycze stawały się coraz bardziej popularne i ogólnie dostępne. Bożena Sikoń - najsłynniejsza polska cukierniczka - w swoim programie „Łakocie Bożeny Sikoń” prezentuje jak w domowych warunkach wyczarować prawdziwe cukiernicze cuda.

W celu poznania różnorakich wypieków, jakimi szczycą się kuchnie regionalne świata warto przybliżyć historię najważniejszych składników, bez których słodycze, desery i ciasta by nie istniały.

Miód

Jego właściwości zostały odkryte kilkanaście tysięcy lat temu. W starożytnym Egipcie mogli go spożywać jedynie faraon i jego najwyżsi dostojnicy. Doceniano właściwości lecznicze miodu i uznawano go za „eliksir życia”. W wielu kulturach miał on nie tylko zastosowanie spożywcze, ale był metaforą i symbolem bogactwa, sytości oraz tego co najsłodsze i najmilsze w życiu. W starożytnym Rzymie miód był używany jako środek płatniczy, równoważny ze złotem. Jego właściwości są nieocenione i do tej pory celebruje się jego smak i uznaje za symbol zdrowia. Miód jest również bazą wielu wypieków jak np. słynnych w Polsce toruńskich pierników. Dodaje się go również do herbaty i deserów.

Cukier

Należy wyszczególnić dwa najpopularniejsze rodzaje cukru spożywczego: trzcinowy i buraczany. Ten pierwszy to najstarszy cukier spożywczy. Słodycz soku trzcinowego, została odkryta w Nowej Gwinei 8000 lat p.n.e. Później sok ten został przetworzony w drobne brązowe kryształki. Uprawa trzciny cukrowej rozprzestrzeniła się i dotarła do Chin, Indochin i Indii. Tutaj 3000 lat p.n.e. zaczęła się produkcja cukru do celów spożywczych. W tym samym czasie starożytne cywilizacje europejskie musiały jeszcze zadowalać się miodem, aż do IV w. p.n.e. Wtedy to rzymscy medycy zaczęli sprowadzać niewielkie ilości cukru i przepisywali go zamożnym chorym, jako lek. Popularność cukru trzcinowego w Europie przez długi czas nie dorównywała tej na Bliskim Wschodzie. Słodkie kryształki były przeznaczone tylko dla elit, a biedota nawet nie słyszała o ich istnieniu. Dopiero w 1300 roku zaczęły stawać się coraz bardziej dostępnym produktem spożywczym. Za sprawą Krzysztofa Kolumba, sadzonki trzciny cukrowej dotarły na nowy, odkryty przez niego kontynent Ameryki Południowej, a produkcja cukru trzcinowego ruszyła na szeroką skalę. Młodszym rodzajem cukru spożywczego jest odkryty we Francji, w XVI wieku, cukier buraczany. Przez długi czas konkurował on z cukrem trzcinowym, aż około 1800 roku wysunął się na prowadzenie. Od tej pory stał się artykułem codziennym i przestał być rarytasem przeznaczonym tylko dla wysoko urodzonych.

Czekolada

To chyba najbardziej pożądany składnik wielu deserów oraz przysmak sam w sobie. Powstaje ona z ziaren kakaowca, a w Europie pojawiła się dzięki Krzysztofowi Kolumbowi, który sprowadził ziarna kakaowca z Ameryki Południowej. Pierwsze ślady wykorzystania kakao datowane są na 3000 rok p.n.e., a ojcami odkrycia są Olmekowie - plemię indiańskie zamieszkujące tereny Ameryki Południowej. Następnie ziarna kakaowca wykorzystywane były przez Azteków i Majów, którzy pili je w postaci gorzkiego napoju doprawionego pikantnymi przyprawami. Dopiero po sprowadzeniu kakao do Europy na dwór hiszpański, zaczęto dodawać do niego cukier i mieszać z wodą. Ten wspaniały aromatyczny napój nazwano czekoladą, a ziarna kakaowca „brązowym zlotem”. Czekolada była odkryciem jeszcze bardziej szlachetnym niż cukier i tak samo jak on przeznaczona była dla elit. Około 1800 roku technologia produkcji czekolady uległa modernizacji i z postaci płynnej zmieniła się w tabliczki. Duży sukces w wytwarzaniu czekolady odniosła Szwajcaria, która do tej pory uznana jest za największego jej producenta. Obecnie czekolada jest dostępna na całym świecie. Można ją dodawać do ciast, deserów, a pijalnie czekolady o różnych smakach są niezwykle popularne i oblegane przez smakoszy.

Desery na świecie

Miód cukier i czekolada to baza wielu wyrobów cukierniczych. Oprócz nich w skład ciast, ciasteczek i deserów wchodzą mleko, jaja, mąka, owoce i bakalie. Każdy region posiada swoją skarbnicę słodkich przepisów, którymi może się pochwalić. Oto krótka charakterystyka niektórych z nich:

Austria – najsłynniejsze ciasta austriackie to appfelstrudel, czyli ciasto jabłkowe oraz wiedeński torcik Sachera, czyli tort ułożony z wafli przekładanych przepyszną gęstą czekoladą. Austriacy zajadają się również pączkami, których oryginalna nazwa to kipfle.

Francja - tutejsze wypieki są niezwykle wykwintne i delikatne. Do najbardziej znanych deserów zalicza się bardzo trudny w wykonaniu creme brulee. Jest to deser niezwykle efektowny i godny króla. Pod przypieczoną i skarmelizowaną skorupką, kryje się płynna kremowa masa. Francuzi umiłowali sobie również różnego rodzaju tarty owocowe oraz suflety.

Grecja - greckie przysmaki są niezwykle słodkie, jak chociażby baklava, która jest również znana w krajach Bliskiego Wschodu i na Bałkanach. Przyrządza się ją z pistacji lub innych orzeszków i miodu. Słynne są również ciasteczka zwane foli, przyrządzane z ciasta z dodatkiem oleju różanego oraz ciasto kadaifi.

Hiszpania – tutaj królują wytworne przysmaki jak np. dulce de leche, czy też crema catalana, hiszpańska wersja creme brulee. Często serwuje się też natillas, czyli deser przypominający pudding.

Indie - tutaj ze słodyczy należy wymienić wspaniałą chałwę o przeróżnych smakach pistacjowym czy orzechowym oraz cukierki mirthaj.

Polska – w naszym kraju królują pierniki, baby piaskowe i mazurki. Te ostatnie serwowane są na święta wielkanocne, a za prawdziwe piernikowe miasto uchodzi Toruń. Natomiast pierwszy cech piekarzy pierników powstał w Krakowie.

Stany Zjednoczone - specjalizują się w deserach dość prostych i niezwykle słodkich np. słynne banoffee pie, czyli ciasto z masą bananowa, czy też czekoladowe ciasteczka zwane brownie. Znanym wypiekiem są również apple pie (polska szarlotka) czy też pumpkin pie, którego głównym składnikiem jest miąższ z dyni i serwuje się je np. na Halloween czy Święto Dziękczynienia.

Wielka Brytania - słynie z puddingu, deseru podawanego w specjalnych tymbalikach z dodatkiem kremu bądź lodów. Najczęściej spożywany jest pudding czekoladowy. Ten rodzaj deseru popularny jest również w Austrii, Australii i Stanach Zjednoczonych. Muffiny to również charakterystyczny wypiek, który oryginalnie pochodzi ze Stanów Zjednoczonych, ale Anglikom bardzo przypadł do gustu. Są to małe babeczki o różnych smakach np. cytrynowym z dodatkiem skórki cytryny i bakalii.

Włochy - to prawdziwi mistrzowie cukiernictwa. Włoskie desery i ciasta są niezwykle oryginalne i wprost rozpływają się w ustach. Przykładem jest wspaniale tiramisu, czyli biszkopty nasączone esencją kawową, likierem i przekładane serkiem mascarpone. Kolejnymi przysmakami jest panna cotta czyli lekka śmietanka oraz krem zabaglione, wspaniały dodatek do ciast, ale również deser sam w sobie.

Kuchnia.tv już niejednokrotnie polecała programy o tematyce skupionej wokół słodkich wypieków i deserów. Przepisy na nie mieliśmy okazję poznać dzięki programowi „Słodki Drań” prowadzonemu przez Jacka Sikorę, w „Na słodko” z Anną Olson, a także w serii poświęconej słodyczom pt: „Figle”. Obecnie na naszej antenie pojawił się nowy program z deserami w roli głównej, a mianowicie „Łakocie Bożeny Sikoń”. Polska mistrzyni cukiernictwa Bożena Sikoń udowadnia, że można przygotować wspaniały deser wcale nie będąc mistrzem cukiernictwa! Pani Bożena dzieli się z widzami prostymi patentami i nieskomplikowanymi przepisami na słodkie łakocie. Tematem przewodnim każdego odcinka jest produkt lub baza, na podstawie której Bożena Sikoń wyczaruje trzy zupełnie różne desery. Każdy z nich będzie różnił się nie tylko połączeniem składników, ale także formą podania. Czas odkryć słodkie tajemnice...